دوشنبه ٢٠ آذر ١٣٩٦ درآمدي بر تاريخچه ي ارتباطات فرهنگي ايران و تونس|پيشينه روابط فرهنگي|تقويم برنامه هاي رايزني|فارسي|عربي
 
صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
عنوان
ایران
کيش
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   

بسم الله الرحمن الرحيم

نگاهي به فرهنگ در تونس

 

ديباچه

فرهنگ پايه و اساس هر ملت و حكومت است و ارتباطات فرهنگي بين المللي ، اساسي ترين و موثرترين ارتباطات در عرصه هاي بين الملل مي باشد.آنچه در اين نوشتار مي آيد نگاهي مختصربه جايگاه فرهنگ دربخش هاي گوناگون تونس است .

 

 

 

فرهنگ

تونس از نظر جغرافيايي کوچک اما از قلمرو فرهنگی بزرگي برخوردار است. هندسه ي فرهنگي تونس مثلثي است كه داراي سه ضلع مهم عربي اسلامي ، مديترانه اي و آفريقايي است. بدویّت بربری ، تجارت فینیقی ، عمارت رومی و لطافت اسلامی مهمترین شاخص هاي هندسه ي فرهنگی تونس است.تاريخ فرهنگ تونس از یکسو جولانگاه و از سوی دیگر میراث دار فرهنگ های گوناگون غربی و شرقی است. به عنوان مثال تونس و سیسیل از نظر جغرافیایی در دو مکان مختلف قرار دارند اما از نظر قلمرو فرهنگی قابل جمع هستند زیرا تونس از نظر مذهبی بر سیسیل تأثیر گذار بوده است.مهمترین درس و تجربه ی تاریخی این تلاقی فرهنگ ها برخورداری از روحیه ی اعتدال و میانه روی و علاقه به فرهنگ گفتگو و مذاکره است. بسياري از نمود هاي فرهنگی افراطی دینی یا لائیک كه در تونس وجود دارد بومي نيست بلكه وارداتی است. تونس علیرغم قرارگرفتن در خط مقدم جبهه ی فرهنگی جهان اسلام در برابر فرهنگ و تمدن غرب ، توانسته است هویت اسلامی خویش را حفظ کند.احکام اجتماعی اسلام  مانند حضور در نماز جمعه و گرفتن روزه در ماه رمضان در بین توده ی مردم حضوري قوي  دارد.

 

 

1-     نظام فرهنگی

تونس کشوری مسلمان با فرهنگ عربی اسلامی است. الزیتونه در کنار الازهر مصر و القرویین مغرب مهمترین پایگاه های نشر اسلام در آفریقا بوده اند. مردم و نخبگان این کشور در تعامل با همین فرهنگ اسلامی توانستند در برابر تهاجم فرهنگی اروپایی و استعمار فرانسوی مقاومت و انقلاب كرامت را سازماندهي كنند. حضورفرانسه در نظام فرهنگي تونس بسيار زياد اما ظاهري و سطحي است و تنها داراي نمود اجتماعي بسياري است. توده ي مردم و نخبگان به اسلام و قرآن علاقه ي بسياري دارند و آنچه از دين ستيزي و جريان لائيك و كمونيست در تونس وجود دارد ناشي از عدم شناخت صحيح از حقائق اسلامي است.

 

 

 

2-    مدیریت فرهنگی کشور

دولت،سكان دار اصلي مديريت فرهنگي كشور است و بيشترين مراكز فرهنگي را حكومت اداره مي كند. البته نخبگان فرهنگي تا حدودي براي تحقق مديريت فرهنگي غيردولتي تلاش كرده و فعاليت هايي داشته اند ولي خيلي تاثير گذار نبوده اند. وزارت فرهنگ و محافظت از ميراث مديريت موسسات ، مراكز فرهنگي، دفاتر و جمعيت ها را بر عهده دارد و در مقايسه با نهادهاي فرهنگي غيردولتي از تاثيرگذاري بيشتري برخوردارند.كميته ي ملي فرهنگ،مركزملي ارتباطات فرهنگي، فرهنگستان علوم ،آداب و هنرهاي تونس (بيت الحكمه) ،سازمان ملي ميراث،كتابخانه ي ملي تونس،موسسه حمايت از حقوق مؤلفين، مركز ملي ترجمه  ، تئاتر ملي، مركزموسيقي عربي مديترانه اي ، سازمان ملي موسيقي،مركزملي موسيقي و هنرهاي مردمي،مركزملي سينما و عكس، مركزفرهنگي ابن رشيق، موزه ي ملي هنر مدرن،مركزفرهنگي ابن خلدون، مركزفرهنگي بين المللي حمامات،مركزملي هنر سفالگري و مركزملي خوشنويسي از مهمترين مراكز فرهنگي تحت پوشش وزارت فرهنگ است.از مراكز فرهنگي غيردولتي مي توان به باشگاه انديشه اي جاحظ،مركز پژوهشهاي فلسفي انساني مركز پژوهش هاي اسلام و دموكراسي اشاره كرد.

همراهي فرهنگ با توسعه از شعارهاي حكومت است اما پيشرفت اقتصادي از اولويت نخست برخوردار مي باشد.توجه به مقوله ي تنوع فرهنگي و حمايت از ابتكارات و خلاقيت هاي فرهنگي از سياست هاي اصلي وزارت فرهنگ در سال 2013م اعلام شده است.

 

 

3-    نمادها و سمبل هاي فرهنگي

نمادهاي فينيقي ، رومي ، ایرانی ، اسلامي و غربي در جامعه و فرهنگ تونس ديده مي شود که در هنر معماری تونس به ویژه فُسيفساء،مساجد و قلعه ها قابل شناسايي است.یکی از مهمترین نماد های اسلامی شیعی در تونس موسوم به « يد فاطمه» است که در کاشی ها ، معماری ها و به ویژه صنایع دستی دیده می شود. بابا عصمان نمادِ شخصیتی است که از زمان عثمانی ها تا کنون در فولکلور مردم شهر تونس باقی مانده است. سِفساري(چادر)، شاشيه(كلاه) و لباس هاي سنتي مردانه و زنان نیز حاملِ نمادهای گوناگون تمدن و فرهنگ تونس است.

 

 

4-    مفاخر فرهنگي

از مهمترین مفاخر فرهنگی كه در جامعه ي معاصر تونس به آنها افتخار مي كنند می توان به افراد ذیل اشاره کرد: علیسه، حنبعل ، عقبة بن نافع،ابن سحنون،ابن خلدون،ثعالبی،طاهر بن عاشور،فاضل بن عاشور ، ابوالقاسم شابي، علي دعاجي، طاهر حداد، محمود مسعدی، محمود بيرم تونسي، محمد حبیب بلخوجه، زبير تركي، بشير خريّف، محمد طالبی، عبدالمجید شرفی ، هشام جعیط، حسن حسني عبدالوهاب ، عثمان كعاك، حمادي الساحلي و...

 

 

 

  

مهمترین مناطق گردشگری

·         تونس

مهمترين مناطق ديدني شهر تونس عبارت است از: مجموعه ي قرطاج،ساحل دريا ، سيدي بوسعيد،قصر بارون(نجمه الزهراء)،جامع زيتونه،موزه باردو، مدينه عتيقه ، خيابان بورقيبه، دروازه هاي قديمي (باب البحر،باب الفله ، باب سويقه و..)، باغ بلفيدر، لاك پلاس ، مناطق رادِس ،حلق الوادي ، المرسي و قمرت.

 

 

·         حمامات

حَمامات از مهمترين شهرهاي توريستي تونس است.مدينه عتيقه ، ساحل ،ياسمين حمامات ،رباط و كارتاژلند از مهمترين مناطق گردشگري آن است. حمامات داراي هتل هاي بسيار زيادي است.یاسمین حمامات مکان تجمع بهترین هتل های این منطقه است.

 

 

 

·         سوسه

حضرموتم يا سوسه از شهرهاي باستاني و امروزه قطب گردشگري تونس است كه در 140كيلومتري پايتخت قرار دارد.ساحل دريا ،رباط ، الجامع الكبير، أسوار، قَنطاوي ، موزه و سرداب هاي مردگان مناطق ديدني مهم اين شهر است كه به گمان قوي نام خويش را از شهر باستاني شوش در ايران گرفته است.

 

 

 

 

 

 

·         نابِل

شهر نابل كه الوطن القبلي نيز ناميده مي شود در كيلمتري پايتخت قرار دارد و يكي از مهمترين مراكز ساخت صنايع دستي به ويژه سفال و سراميك و وسائل چوبي است و بيش از 150 هتل با 45000 تخت دارد.انگور،پرتقال و ليموترش آن معروف است.

 

 

·         طَبَرقَه

اين شهر در كنار دريا ، كوه و جنگل قرار دارد و به مرواريد سواحل تونس معروف و داراي مرواريد و مرجان هاي قشنگي است.از مناطق ديدني آن ساحل و قلعه است.

 

 

·         مُنِستير

اين شهر در 24 كيلومتري سوسه و 80 كيلومتري قيروان قرار دارد و در زمان فينيقي ها روسبينا ناميده مي شده و خواهرخوانده ي شهر مونستر آلمان است كه.رباط(80 هجري) ، جامع كبير ، مقبره ي بورقيبه ،درياچه ي نمك ، بندر و ساحل از مهمترين اماكن گردشگري اين شهر تاريخي است.

 

 

·         جَم

كاخ جم يا آمفی تئاتر توسیدروس از بزرگترین بناهای رومی است که قیصر هدرین در سال 125 م به مناسبت بازدیدش از افریقیه دستور ساخت آن را صادر کرد. طول این بنای بزرگ 150 متر ، عرض آن 125 متر و ارتفاعش 36 متر است. اين بنا در سال 1979 در ميراث جهاني يونسكو ثبت شد.بخش هايي از فيلم معروف اسپارتاكوس در اين مكان ساخته شده است. جشنواره ي بين المللي موسيقي سمفوني سالانه در اين مكان برگزار مي شود.

 

 

 

·         بوللاريجيا

اين منطقه ي باستاني كه قدمت آن به قبل از دوران روميان برمي گردد در 180 كيلومتري تونس قرار دارد و شامل ساختمان هاي رومي مانند آمفي تئاتر،حمام و منازل است.

 

 

·         جِرّبه

جربه معروف به جزيره ي رؤياها با قدمتي چند هزارساله ، در جنوب شرقي تونس در خليج قابس قرار دارد.كثرت مساجد قديمي و گورهاي باستاني از مهمترين ويژگي هاي جربه است . مهمترين مناطق ديدني جزيره ي جربه عبارت است از: معابد رومي مانند معبد كابيتول و معبد ليهر پاتر،معبد ساختمان جيغطيس،مسجد فضلون ، برج غازي مصطفي  ، موزه و جاده ي رومي و معبد غريبه.

 

 

·         مَهديه

مهديه ،خاستگاه فاطمیان ،در250 کیلومتری شهر تونس واقع شده و از زیباترین شهرهای ساحلی است.حضور چند خانواده ي ايراني در اين شهر و طبابت ایشان خاطره ي خوشي از ايراني ها را در ذهن مردم باقي گذاشته است.ساحل،قلعه،الجامع الكبير(بدون مأذنه ) ،سقيفه كُحلة ،بندر،برج عثماني و بازار از مناطق ديدني شهراست.ماهي،زيتون و طلای سفیدآن معروف است.

 

 

·         قيروان

قيروان پايتخت فرهنگي تونس است كه در 160 كيلومتري شهر تونس است.از مناطق ديدني آن مي توان به جامع عقبه ، مقام سيدي صَحبي ،فُسقيات أغالبه ،جامع الابواب الثلاثه ،موزه ي ملي هنرهاي اسلامي رَقاده اشاره كرد.گياه كاكتوس در اطراف شهر بسيار دیده می شود.

 

 

·         صَفاقس

اين شهر در فاصله ي 270 كيلومتري تونس قرار دارد و مناطق ديدني آن عبارت است از:الجامع الكبير ، القصبه ، برج النار ، فندق الحدادين ، موزه ي هنر ،موزه ي آثار باستاني و مناطق رومي تينا و أشولا.

 

·         قابِس

 

تاكاپا شهری در ماقبل تاريخ بوده که نابود شده و قابس در هزاره ي پيش از ميلاد در مكان آن ساخته شد. مزار سيدي ابولبابه انصاري (از صحابه ي پيامبر اسلام)،مدرسه ملاصقه ، كارگاه هاي شال بافي ، موزه و مناطق سرسبز صحرايي از مهمترين امكان گردشگري اين شهر شيعه نشين است.

 

·         توزِر

توزر شهري صحرايي و در فاصله ي 430 كيلومتري از پايتخت قرار دارد.مدينه عتيقه و واحه هاي آن از مناطق ديدني اين شهر است.رود ها ي جريد و غرسه در كنار آن قرار دارد.

 

·         قَرقَنه

جزيره ي قرقنه متشكل از جزيره هاي كوچك و در 20 كيلومتري ساحلِ صفاقس قرار دارد.صيدِ اختاپوس یا هشت پا در آن معروف است.

 

·         دوز

دوز از شهرهاي صحرايي و در فاصله ي 550 كيلومتري پايتخت قرار دارد.جشنواره ي بين المللي صحرا در اين شهر برگزار مي شود.

 

  منبع:

کتاب دانستنیهای رایزن فرهنگی نوشته دکتر عصمتی رایزن سابق فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در تونس ، برای آشنایی بیشتر با کشور تونس به این کتاب مراجعه شود 

 

 

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
سايت ايت الله خامنه اي

سايت رييس جمهور

ايکنا

پايگاه اطلاعات علمي جهاد دانشگاهي

ايرانيان خارج از كشور

مجمع جهاني تقريب مذاهب

پرسش نامه
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 3272
بازدید امروز : 63
بازدید این صفحه : 518896
بازدیدکنندگان آنلاين : 4
زمان بازدید : 1.1562

صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت